Interview met Emine Tanriverdi: waarom loslaten soms beter helpt.
Door de vergrijzing en toenemende druk op de zorg wordt zelfredzaamheid steeds belangrijker. Reablement speelt hierin een grote rol: het helpt cliënten om zoveel mogelijk zelf te blijven doen.
In dit interview vertelt Emine Tanriverdi hoe deze aanpak er in de praktijk uitziet, welke uitdagingen daarbij komen kijken en waarom het soms juist moeilijk is om níet te helpen.
Reablement in het begin
‘Het belangrijkste doel van Reablement is om de zelfredzaamheid van cliënten te vergroten. Door de vergrijzing komen steeds meer cliënten met een zorg- of hulpvraag bij de zorgaanbieder, maar het aantal zorgverleners/begeleiders groeit niet mee. Door Reablement blijft onze expertise beschikbaar voor cliënten die niet zonder onze hulp kunnen.‘
Reablement in het begin
‘Een paar jaar geleden startten we met het project Reablement. Ik ben toen samen met de wijkverpleegkundige op intakes geweest bij de cliënten. Dat heb ik gedaan vanuit de maatschappelijk kant als begeleider. Het waren toen voornamelijk de MPT (modulair pakket thuis) cliënten. Maar nu ook de VPT (Volledig Pakket Thuis) en ZVW (Zorg Verzekeringswet) cliënten.’
Zelfredzaamheid
‘Reablement hebben we eigenlijk altijd als doel gehad binnen de hulp/zorgverlening. De zelfredzaamheid teruggeven aan de cliënten/zelfredzaamheid herstellen. De afgelopen jaren is het wat verwaterd, omdat zorgverleners uit betrokkenheid veel taken hebben overgenomen. Nu ligt er een mooie kans om samen weer meer eigen regie en balans terug te brengen.’
‘Ik betrap mezelf erop dat ik soms ook taken uit handen neem. Dat zit gewoon in mijn DNA als zorgprofessional zegt zij lachend. Om langer iets voor de cliënt te betekenen is het belangrijk om het opnieuw toe te passen. Dus wat zij zelf kunnen, dat laten doen en het overige daar zetten wij ons voor in. Het betekent duurzaam zijn. Niet alleen voorjezelf maar ook voor de cliënt, zodat hij of zij niet altijd afhankelijk is van de hulp van iemand anders. Dat draagt ook bij aan de voldoening van de cliënt. Trots kunnen zijn dat zij het zelf nog wel kunnen doen. Het gevoel geven dat zij niet helemaal zijn weggevallen. Het vertrouwen weer teruggeven.
Zorg en cultuur
‘De cliënten krijgen tips en handvaten hoe zij de regie weer in eigen handen kunnen houden. Dat wat past binnen hun eigen kaders. En ook voor de mantelzorgers is er een bepaalde verlichting. Vaak nemen zij te veel hooi op hun vork. We werken met veel verschillende culturen en merken dat sommige kenmerken vaker voorkomen bij bepaalde groepen. Eén ervan is dat zij vanuit hun loyaliteit, gehoorzaamheid de zorg voor hun ouders eigenlijk niet uit handen willen geven. Zij vinden het een plicht om voor hun ouders te blijven zorgen. We zien op een gegeven moment wel overbelaste mantelzorgers die uiteindelijk ook weer zorgafhankelijk worden op lange termijn. Dat is juist wat we niet willen. Het is beter om de cliënten te ondersteunen in het zoveel mogelijk zelf laten doen en niet dat de mantelzorger het overneemt. Op deze manier kunnen ze ook zuinig zijn op hunzelf en niet die zorgafhankelijke burger worden.’
Gedragsverandering
‘De grootste uitdaging bij Reablement is de gedragsverandering. Niet alleen bij de cliënt, maar ook bij de mantelzorger en de zorgverlener. Dat is iets wat veel energie en tijd kost. Het gaat automatisch dat je zegt: ik doe het wel. Maar alle kleine beetjes stapelen zich op en dat kan tot uitval zorgen.’
Ambassadeurs
‘De ambassadeurs voor Reablement binnen MIJ zijn mijn collega Laura Bouman en ik. Laura is voor de regio Drechtsteden en ik voor Rotterdam. Samen zorgen we ervoor om Reablement zowel intern als extern onder de aandacht te houden. Wij hebben eind vorig jaar een presentatie gegeven voor zorgaanbieders uit heel Nederland die met WLZ (Wet langdurige zorg) cliënten werken. Wij hebben onder andere verteld hoe wij Reablement binnen MIJ hebben opgezet. Hierbij gaven we voorbeelden, de valkuilen en wat de resultaten waren. In Nederland zijn wij een van de eerste organisaties die Reablement in het licht hebben gezet. Dus voor andere zorgaanbieders was het ook interessant om te zien hoe wij dat bij MIJ hebben ontwikkeld.’
Tips
‘Tips die ik heb voor collega’s die beginnen met Reablement. Neem de tool door die is opgesteld over Reablement. Daarin staan heel veel tips, adviezen en waar wij voor staan als organisatie. We vragen dit ook als agendapunt mee te nemen tijdens het team overleggen, zodat het steeds meer gaat leven. Vanuit MIJ is de persoonsgerichte en cultuursensitieve zorg, waarin alle elementen van Reablement verwerkt zijn. Het is aanpakken, oppakken en toepassen.’
De kracht van kleine veranderingen
Het verhaal van Emine laat zien dat Reablement geen snelle oplossing is, maar een duurzame verandering in denken en doen. Het vraagt om bewustwording, geduld en samenwerking tussen zorgverleners, cliënten en mantelzorgers. Juist in de kleine dagelijkse keuzes—wel of niet iets overnemen—zit de kracht van deze aanpak.
Door cliënten stap voor stap te stimuleren in hun eigen regie, ontstaat er niet alleen meer zelfstandigheid, maar ook meer zelfvertrouwen en voldoening. En dat is uiteindelijk waar goede zorg om draait: mensen in hun kracht zetten, zodat zij zo lang mogelijk op hun eigen manier kunnen blijven leven.